Jeden z naszych pracowników często narusza dyscyplinę pracy. Przewinienia nie są częste, ale powtarzają się. Chcemy go zdyscyplinować przez udzielenie mu upomnienia. Czy poza ukaraniem można, za te same przewinienia, wypowiedzieć pracownikowi umowę? Czy możemy wprowadzić własne, zakładowe kary porządkowe?

Kodeks pracy określa katalog kar, jakie mogą być stosowane przez pracodawcę wobec niesolidnego pracownika. Nazywane są porządkowymi, bo celem ich wymierzenia jest przeciwdziałanie naruszaniu porządku i dyscypliny pracy przez zatrudnionego.

Kary porządkowe wskazuje Kodeks pracy w art. 108.

WAŻNE: Niedopuszczalne jest ukaranie pracownika karą niewynikającą z przepisów rangi ustawowej. Prawo zakładowe lub indywidualna decyzja pracodawcy nie mogą przewidywać kar porządkowych innych niż określają to te przepisy.

Pracodawca, który wymierza karę porządkową nieprzewidzianą przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy, dopuszcza się wykroczenia z art. 281 pkt 4 K.p.

Kodeks pracy, jako kary z odpowiedzialności porządkowej, wymienia:

• upomnienie i naganę - za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bhp, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy,

• karę pieniężną - za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bhp lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Trzeba podkreślić, że przed nałożeniem kary porządkowej konieczne jest wysłuchanie pracownika. Ponadto, kara nie może być wymierzona po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Jeżeli z powodu nieobecności pracownika nie można go wysłuchać, bieg terminu na nałożenie kary nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy.

Po wymierzeniu kary porządkowej pracodawca powinien sporządzić zawiadomienie o tym fakcie i jego odpis przechowywać w aktach osobowych pracownika.

Przykładowe zawiadomienie o wymierzeniu kary upomnienia:
 

Wymierzenie kary porządkowej nie wyklucza zwolnienia pracownika za te same uchybienia.

Jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 25 października 1995 r. (sygn. akt I PRN 77/95):

"Zarówno zawinione umyślnie przez pracownika uchybienie obowiązkom pracowniczym, jak i ich naruszenie z winy nieumyślnej stanowi przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę. Wymierzenie pracownikowi kary porządkowej nie wyklucza możliwości uznania tego samego nagannego zachowania się pracownika, stanowiącego przesłankę ukarania, za przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę".