Planujemy zatrudnić pracownika według następującego rozkładu: od wtorku do piątku praca po 8 godzin dziennie, a w poniedziałki i soboty po 4 godziny dziennie. Soboty są dniami wolnymi w zakładzie. Czy praca w soboty będzie pracą w nadgodzinach i jak ją zrekompensować?

rys. Harmonogram czasu pracy pracownika

Zaplanowanie na stałe pracy w sposób przedstawiony w pytaniu jest niedozwolone. Pracodawca nie zachowuje bowiem zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Ustawodawca określił, że w systemie podstawowym czas pracy pracownika nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy (art. 129 § 1 K.p.). Dłuższe okresy rozliczeniowe są dopuszczalne w rolnictwie i hodowli, przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób. Oznacza to, że norma dobowa jest sztywna i wynosi nie więcej niż 8 godzin, natomiast norma tygodniowa jest normą przeciętną. Zatem możliwe jest takie ustalenie rozkładu czasu pracy, w którym w jednym tygodniu pracownik wykonuje pracę przez 6 dni, aby w następnym świadczyć ją tylko przez 4 dni. Pozwoli to na otrzymanie przeciętnie 5 dni pracy w każdym tygodniu.

Stały rozkład czasu pracy przewidujący pracę po 6 dni w tygodniu narusza zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Jest to jednocześnie wykroczenie przeciwko prawom pracownika, zagrożone karą grzywny.

Za pracę w soboty, które są w zakładzie dniami wolnymi z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, należy udzielić innego dnia wolnego. Dzień wolny powinien przypadać do końca okresu rozliczeniowego, w terminie uzgodnionym z pracownikiem. Ponadto, jeżeli liczba godzin przepracowanych przez pracownika w dniu wolnym jest niższa od jego dniówki, wówczas i tak pracownikowi przysługuje cały dzień wolny od pracy.

Jedynie w przypadku gdy za pracę w wolną sobotę nie zostanie udzielony inny dzień wolny, należy wypłacić mu dodatek do wynagrodzenia. Przy przekroczeniu normy średniotygodniowej wyniesie on 100% wynagrodzenia, a przy przekroczeniu normy dobowej 50% wynagrodzenia.