W maju br. pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony doręczył pracodawcy orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ile godzin urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi w bieżącym roku, jeśli będzie korzystał ze skróconej normy czasu pracy?

rys. Korzystanie z urlopu po doręczeniu orzeczenia o niepełnosprawności

Pracodawca powinien przeliczyć urlop niewykorzystany do dnia, od którego znajdują zastosowanie skrócone normy dobowe obowiązujące pracowników niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym (także znacznym). Czas pracy takich osób nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

Według art. 154² § 3 K.p., przepisy o udzielaniu urlopu w wymiarze godzinowym, który odpowiada dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu stosuje się odpowiednio do pracownika, którego dobowa norma czasu pracy wynikająca z odrębnych przepisów jest niższa niż 8 godzin. Odrębnym aktem prawnym mającym zastosowanie w podanych okolicznościach jest ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721), dalej ustawa o rehabilitacji. Stosownie do jej art. 15 ust. 2, czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę, a tym samym dla takiego pracownika, jeden dzień urlopu będzie odpowiadać 7 godzinom pracy. Stosowanie regulacji ograniczających czas pracy osób legitymujących się ww. stopniem niepełnosprawności zostało wyłączone w stosunku do pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu. Ograniczenie to może zostać wyłączone również na wniosek pracownika, pod warunkiem, że lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub sprawujący opiekę nad tym pracownikiem nie stwierdzi przeciwwskazań do wykonywania pracy w ogólnie obowiązującym wymiarze czasu pracy (art. 16 ustawy o rehabilitacji).

Zwracamy uwagę! Od 1 stycznia 2012 r. czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie będzie mógł przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, jeżeli lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną wyda w odniesieniu do tej osoby zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy. Normy te będą miały zastosowanie od dnia przedstawienia pracodawcy zaświadczenia o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy. Tak wynika z art. 15 ust. 2 i 2a ustawy o rehabilitacji w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji... (Dz. U. nr 226, poz. 1475) oraz art. 14 pkt 3 noweli ustawy.

Uwzględniając skróconą normę dobową, godzinową pulę urlopową pracownika niepełnosprawnego ustalamy mnożąc liczbę dni urlopu przez 7 godzin.

Wyjaśniamy ponadto, że urlop zatrudnionego na część etatu, w myśl art. 154 § 2 K.p., ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu wynikający z ogólnego stażu pracy. Jeśli z obliczeń wyniknie niepełny dzień urlopu, to podlega on zaokrągleniu w górę do pełnego dnia. Zasada ta dotyczy również urlopu dodatkowego. Pracownik będący osobą niepełnosprawną zaliczoną do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ma prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. W myśl art. 19 ustawy o rehabilitacji, prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba uprawniona nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego ze stopni niepełnosprawności, a prawo do następnych nabywa co roku z dniem 1 stycznia. Dniem zaliczenia do stopnia niepełnosprawności jest dzień posiedzenia zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności.

Pracownik jest zatrudniony na 3/4 etatu na czas nieokreślony i posiada 7-letni staż pracy. W lutym br. wykorzystał 5 dni (40 godz.) urlopu wypoczynkowego. Pracownik w dniu 30 maja br. doręczył pracodawcy wydane poprzedniego dnia orzeczenie o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

W bieżącym roku pracownik jest uprawniony do 15 dni urlopu, tj. 3/4 etatu x 20 dni wymiaru = 15 dni. Ponieważ udzielono mu wcześniej 5 dni urlopu, jego pula urlopowa pozostała do wykorzystania w tym roku wynosi 70 godzin, tj. (15 dni - 5 dni) x 7 godz.

W 2012 r. do 15 dni urlopu kodeksowego należy od 30 maja doliczyć 8 dni urlopu dodatkowego (3/4 etatu x 10 dni = 7,5 dnia, po zaokrągleniu 8 dni). Po tej dacie (zakładając że lekarz wyda zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy), pula urlopowa tego pracownika wyniesie 161 godzin, tj. (15 dni + 8 dni) x 7 godz.

Jest regułą, że urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu (art. 154² § 1 K.p.). Liczba godzin wykorzystanego urlopu zależy od wymiaru godzin jakie pracownik ma do przepracowania w danym dniu.

Pracodawca zatrudnia na 3/4 etatu dwóch pracowników niepełnosprawnych uprawnionych do urlopu dodatkowego oraz do wyższego wymiaru urlopu kodeksowego. Wymiar ich proporcjonalnego do wymiaru czasu pracy urlopu wynosi 27 dni, tj. 3/4 etatu x (26 dni + 10 dni), a po przeliczeniu 189 godzin (27 dni x 7 godz.). Pierwszy z wymienionych świadczy pracę codziennie po 5,25 godziny, a drugi w niektóre wyznaczone dni tygodnia po 7 godzin. Obaj korzystali z urlopu w okresie od 1 do 12 lipca 2011 r. Pierwszy miał w tym czasie przepracować 8 dni, co oznacza, że wykorzystał 42 godziny urlopu (8 dni x 5,25 godz.), natomiast drugi 5 dni, wykorzystując 35 godzin urlopu (5 dni x 7 godz.).