kodeks pracy, prawo pracy, kodeks pracy 2024 tekst jednolity
lupa
A A A

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 16 (586) z dnia 10.08.2023

Rozliczenie dodatkowego dnia pracy w systemie równoważnym

Pracownik pracuje w wariancie podstawowym systemu równoważnego czasu pracy, zasadniczo od 700 do 1900 albo od 1900 do 700. W dniu dodatkowo wolnym od pracy, który wystąpił bezpośrednio po 5 dniach rozkładowo wolnych od pracy, bilansujących wymiar czasu pracy, został dodatkowo wezwany do pracy i pracował od 700 do 1900. Jakie przysługują za tę pracę dodatki, 100 czy 50%?

Wysokość dodatków jest uzależniona od statusu nadgodzin oraz rodzaju dnia i pory w których wystąpiły, co wobec braku definicji dodatkowego dnia wolnego jest tu trudne do oceny.

Według jednej z podstawowych zasad prawa pracy pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają m.in. przepisy o czasie pracy i dniach wolnych od pracy (art. 14 K.p.). Przepisy o czasie pracy wymieniają wśród dni wolnych od pracy:

  • dni wolne wynikające z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (art. 129 § 1 K.p.),
  • dni wolne tzw. równoważące czy rozkładowe, które bilansują przedłużony wymiar dobowy m.in. w systemie równoważnym (art. 135 § 1 zd. 2 K.p.),
  • inne dni wolne udzielone w zamian za pracę wykonywaną w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy (art. 1513 K.p.),
  • niedziele i święta określone w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, Dz. U. z 2020 r. poz. 1920 (art. 1519 § 1 K.p.),
  • inne dni wolne udzielone pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, w przypadku pracy dozwolonej w tych dniach (art. 15111 § 1 K.p.).

Żaden przepis prawa nie używa natomiast w nazwie dnia wolnego zwrotu "dodatkowy", tak jak to uczynił Czytelnik. W literaturze przedmiotu nazywa się tak niekiedy dzień wolny za święto przypadające w sobotę, którego wyznaczenie z powodu wymiaru czasu pracy jest konieczne, lecz zazwyczaj tylko w systemie podstawowym lub pokrewnym. Poza tym nie jest to jego definicja legalna. Można więc co najwyżej domniemywać, że Czytelnik używając tej nazwy miał na myśli jeden z "innych" dni wolnych, o których mowa w trzecim i piątym myślniku wyliczenia. Stawka dodatku i w tej sytuacji może się jednak różnić.

Istotne dla rozstrzyganej kwestii jest także to, że przepisy Kodeksu pracy wyróżniają dwa rodzaje godzin nadliczbowych, tzw. dobowe i średniotygodniowe, co także ma wpływ na wysokość dodatków.

W myśl art. 1511 § 1 K.p., za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

  • 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, a także w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu lub porze.

Chodzi tu o nadgodziny dobowe. Dodatek w wysokości 100% przysługuje ponadto za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (tzw. nadgodziny średniotygodniowe), chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w art. 1511 § 1 K.p. (art. 1511 § 2 K.p.).

W okolicznościach z pytania dodatkowa praca miała miejsce bezpośrednio po równoważących (rozkładowych) dniach wolnych, tak więc jej pierwsze 8 godzin (od 700 do 1500) nie naruszyło normy dobowej (ostatnia, poprzedzająca ją doba robocza zakończyła się kilka dni wcześniej). Stanowiły więc nadgodziny średniotygodniowe (o tę liczbę godzin nastąpiło przekroczenie przeciętnej normy tygodniowej), za które przysługiwało normalne wynagrodzenie i 100% dodatki. Pozostałe 4 godziny (od 1500 do 1900) naruszyły normę dobową, a zatem stanowiły klasyczne nadgodziny dobowe. Jeżeli przypadły w "innym" dniu wolnym udzielonym:

  • za pracę wykonywaną w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, to biorąc pod uwagę rodzaj dnia oraz porę obok normalnego wynagrodzenia przysługiwały za nie 50% dodatki,
  • w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym pracownika rozkładem czasu pracy, to biorąc pod uwagę rodzaj dnia obok normalnego wynagrodzenia przysługiwały za nie 100% dodatki.

Zwracamy uwagę! Wobec braku metody legalnej, w literaturze przedmiotu wciąż można spotkać przeciwstawne stanowiska w sprawie ustalania nadgodzin średniotygodniowych. 

Państwowa Inspekcja PracyJednak zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy wyrażonym w piśmie z 12 stycznia 2005 r.: "(...) Pracą w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia przeciętnej, tygodniowej normy czasu pracy jest praca ponad obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym ustalonym zgodnie z taką normą na podstawie art. 130 Kodeksu pracy, chyba że przekroczenie tej normy ma charakter przekroczenia dobowej normy czasu pracy lub przedłużonego dobowego wymiaru czasu pracy. (...)

Za koniecznością takiego rozstrzygnięcia przemawia również aspekt prewencyjny. Odmienna interpretacja uznająca za pracę w godzinach nadliczbowych pracę po przekroczeniu normy czasu pracy, nie natomiast wymiaru czasu pracy zgodnego z taką normą może w praktyce powodować, że przekraczanie wymiaru, ale nie normy stanie się powszechną praktyką, zważywszy na brak regulacji limitujących taką pracę, co nie pozostaje w zgodzie z bezwzględnie obowiązującym charakterem norm ochronnych o czasie pracy i może prowadzić do ich omijania. Przepisy o takim charakterze prawnym w ścisły sposób różnicują bowiem pracę w granicach norm, oraz taką, która poza nie wykracza, nie wprowadzając stanów pośrednich w postaci godzin ponadwymiarowych, ale jeszcze nie nadliczbowych.".

www.KodeksPracy.pl - Czas pracy:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.Czas-Pracy.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

maj 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
28
29
30
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Vademecum Kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.

GOFIN PODPOWIADA - Prawo pracy

Kompleksowe opracowania tematyczne

WSKAŹNIKI - Prawo pracy

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.