kodeks pracy, prawo pracy, kodeks pracy 2017 tekst jednolity
lupa
2 października 2017 r. (poniedziałek) mija termin złożenia do US zeznań PIT-CFC oraz CIT-CFC za 2016 r.
Zamknij
A A A

Gazeta Podatkowa nr 45 (1399) z dnia 5.06.2017

Wysokość i zasady naliczania odprawy pośmiertnej

Odprawa pośmiertna jest świadczeniem pieniężnym należnym rodzinie zmarłego pracownika. Ma ona na celu przyjście z pomocą finansową rodzinie pracownika w trudnym dla niej okresie po jego śmierci. Odprawa pośmiertna przysługuje rodzinie zmarłego od pracodawcy, jednak niekiedy może on się zwolnić z tego obowiązku.

Wysokość i zasady naliczania odprawy pośmiertnej
rys. Wysokość i zasady naliczania odprawy pośmiertnej

Uprawnieni do odprawy

W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna (art. 93 § 1 K.p.).

Odprawa pośmiertna przysługuje:

  • bezwarunkowo małżonkowi,
     
  • innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Świadczenie to dzieli się w równych częściach pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny. Natomiast jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości połowy odpowiedniej kwoty (art. 93 § 6 K.p.).

Odprawa pośmiertna nie przysługuje członkom rodziny, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową członkom rodziny zmarłego jest nie niższe niż odprawa przysługująca zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. Gdyby jednak odszkodowanie było niższe od tej odprawy, uprawnionym członkom rodziny pracodawca jest obowiązany wypłacić różnicę między tymi świadczeniami.

W kwestii zwolnienia się pracodawcy z wypłaty odprawy pośmiertnej wypowiedziało się Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w piśmie nr SPS-023-21116/11 z dnia 11 marca 2011 r., będącego odpowiedzią na interpelację poselską. MPiPS uznało w nim, że możliwość zwolnienia się pracodawcy z obowiązku wypłaty odprawy pośmiertnej zachodzi, gdy pracodawca zawarł z zakładem ubezpieczeń umowę, na mocy której ubezpieczył pracownika na życie i z tego tytułu z własnych środków opłaca stosowne składki, skutkiem czego w razie śmierci pracownika osoby uprawnione otrzymają odszkodowanie nie niższe od kwoty odprawy odpowiadającej okresowi zatrudnienia zmarłego pracownika.

Wysokość odprawy pośmiertnej

Wysokość odprawy pośmiertnej jest uzależniona od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

  • jednomiesięczne wynagrodzenie - gdy pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,
     
  • trzymiesięczne wynagrodzenie - jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,
     
  • sześciomiesięczne wynagrodzenie - gdy pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat (art. 93 § 2 K.p.).

Przy czym do stażu zakładowego wlicza się pracownikowi okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła na zasadach określonych w art. 231 K.p., a także w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzednio zatrudniającego tego pracownika.

Obliczanie odprawy pośmiertnej

Odprawę pośmiertną oblicza się stosując zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Tak stanowi § 2 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy... (Dz. U. z 1996 r. nr 62, poz. 289 ze zm.). Natomiast metodykę ustalania ekwiwalentu za urlop reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad... (Dz. U. z 1997 r. nr 2, poz. 14 ze zm.).

Stanowi ono, że do podstawy ekwiwalentu (tu odprawy) przyjmuje się wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy, z wyłączeniem wskazanych w § 6 powołanego rozporządzenia. Przy czym stałe miesięczne składniki uwzględnia się przy ustalaniu odprawy w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do odprawy. Z kolei składniki przysługujące za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc, z wyjątkiem stałych miesięcznych, przyjmuje się w przeciętnej wysokości wypłaconej w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do odprawy. Natomiast składniki za okresy dłuższe niż 1 miesiąc uwzględnia się w średniej wysokości wypłaconej w okresie 12 miesięcy (§ 17 powołanego rozporządzenia).

Jeżeli pracownik nie przepracował pełnego okresu w przyjmowanych 3 miesiącach, wynagrodzenie zmienne miesięczne faktycznie wypłacone mu w tym okresie dzieli się przez liczbę dni pracy, za które przysługiwało to wynagrodzenie, a otrzymany wynik mnoży się przez liczbę dni, jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (tzw. dopełnienie).

Zasady obliczania ekwiwalentu za urlop przewidują dokonywanie dalszych przeliczeń, w tym m.in. dzielenie przez współczynnik urlopowy. Jednak przy obliczaniu omawianej odprawy poprzestaje się na ustaleniu miesięcznego wynagrodzenia, gdyż odprawa stanowi jego równowartość bądź wielokrotność (por. uchwałę SN z dnia 9 maja 2000 r., sygn. akt III ZP 12/00).

Przykład

W dniu 31 maja 2017 r. zmarł pracownik, który od 1 marca br. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Posiadał on 11-letni staż pracy u danego pracodawcy. Przysługiwało mu stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3.500 zł oraz zmienna premia miesięczna.

Pracodawca do podstawy odprawy pośmiertnej przyjął wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3.500 zł oraz premię w średniej wysokości wypłaconej w okresie od grudnia 2016 r. do lutego 2017 r. Wyniosła ona w tym okresie odpowiednio za grudzień 2016 r. - 1.800 zł, za styczeń 2017 r. - 1.500 zł oraz za luty 2017 r. - 2.200 zł. Do odprawy jest uprawniona żona i małoletnie dziecko pracownika.

Odprawa w pełnej wysokości wynosi 5.333,33 zł, tj. 3.500 zł + [(1.800 zł + 1.500 zł + 2.200 zł) : 3 m-ce]. Dwóm uprawnionym członkom rodziny przysługują odprawy w wysokości połowy tej kwoty.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.)

www.KodeksPracy.pl - Wynagrodzenia i inne świadczenia:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

wrzesień 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.

GOFIN PODPOWIADA - Prawo pracy

Kompleksowe opracowania tematyczne

WSKAŹNIKI - Prawo pracy

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60