kodeks pracy, prawo pracy, kodeks pracy 2022 tekst jednolity
lupa
A A A

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 15 (561) z dnia 1.08.2022

Ustalenie kwoty potrącenia z wynagrodzenia i zasiłku opiekuńczego

Jak ustalić kwotę potrącenia na rzecz egzekwowanej na mocy tytułu wykonawczego należności niealimentacyjnej, jeśli pracownik z powodu różnych nieobecności za bieżący miesiąc otrzyma wynagrodzenie za pracę, za urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie chorobowe, a ponadto zasiłek z tytułu opieki nad chorym dzieckiem? Czy składka na ubezpieczenie na życie, finansowana w części przez pracodawcę, od której pracownik opłaca podatek dochodowy, ma wpływ na tę kwotę?

Kwotę potrącenia należy ustalić odrębnie z wynagrodzenia (tu za pracę, urlop i chorobowego), na zasadach określonych w przepisach Kodeksu pracy, oraz z zasiłku opiekuńczego, według norm właściwych dla potrąceń z emerytur i rent. Warunkiem dokonania drugiego z nich jest zajęcie przez organ egzekucyjny nie tylko wynagrodzenia za pracę, lecz także wierzytelności "zasiłkowych", co powinno wynikać z treści zawiadomienia w tej sprawie. Co do składki ubezpieczeniowej na życie (NW), to część finansowana przez pracodawcę ma pośredni wpływ na kwotę potrącenia, gdyż stanowi przychód podlegający (co najmniej) podatkowi, który odlicza się przed ustaleniem tej kwoty.

Potrącenia z wynagrodzenia

Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy (art. 833 § 1 K.p.c.). Chodzi o art. 87 i 871 K.p., które w przypadku należności niealimentacyjnych przewidują dwojaki mechanizm ochronny: w postaci ograniczenia potrącenia względem uzyskanej kwoty wynagrodzenia oraz kwoty wolnej od potrąceń. Przy czym zakres tej ochrony jest szeroki i obejmuje nie tylko wynagrodzenie za efektywną pracę, ale także za okresy nieobecności, np. urlopowej lub spowodowanej niezdolnością do pracy (por. uchwała 7 sędziów SN z 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II PZP 4/12, OSNP 2013/13-14/147 oraz wyroki SN z 19 lutego 2004 r., sygn. akt I PK 217/03 i z 14 listopada 1996 r., sygn. akt I PKN 3/96, OSNP 1997/11/193).

Na poczet należności wymienionych w pytaniu potrąceniu podlega połowa wynagrodzenia po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne (także na ubezpieczenie zdrowotne - por. stanowisko MRiPS wyrażone w piśmie z 16 października 2007 r.), zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania, dalej po odliczeniach.

Ważne: Przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy po odliczeniach (art. 871§ 1 pkt 1 K.p.).

GIP W świetle powyższego: "(...) dla poszczególnych pracowników kwota wolna od potrąceń może nie być taka sama ze względu na możliwe zróżnicowanie wysokości odliczonych składek ubezpieczeniowych i zaliczki na podatek (...)" (por. opinia GIP, wyrażona w piśmie z 16 października 2007 r., znak GPP-416-4560-465/07/PE). Poza tym, jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwota wolna od potrąceń określona wyżej ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 871 § 2 K.p.).

Zwracamy uwagę! Finansowana przez pracodawcę część składki NW jest przychodem ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o pdof. Oznacza to, że Czytelnik ma obowiązek obliczenia, pobrania z wynagrodzenia pracownika i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od tej kwoty, co wpłynie na wysokość wynagrodzenia po odliczeniach, stanowiącą podstawę do ustalenia dopuszczalnej wysokości potrącenia. Może też na nią oddziaływać z powodu kwoty wolnej od potrąceń, co przedstawiamy na przykładzie. Jeśli zaś chodzi o oskładkowanie tego świadczenia, to zgodnie z przepisami rozporządzenia składkowego, koszty opłacenia przez pracodawcę składek z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na życie, w określonych okolicznościach nie stanowią podstawy wymiaru składek ZUS. Z treści pytania można wnosić, iż zwolnienie z oskładkowania ma miejsce w omawianej sytuacji.

Potrącenia z zasiłku opiekuńczego

Do egzekucji ze świadczeń pieniężnych przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stosuje się przepisy o egzekucji ze świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (art. 833 § 5 K.p.c.). Zgodnie z art. 139 ust. 1 pkt 5 i art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej, sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie świadczeń niealimentacyjnych podlegają potrąceniu z zasiłków, po odliczeniu zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego, do wysokości 25% kwoty zasiłku przed odliczeniem miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy. Natomiast wolna od ww. potrąceń wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi jest kwota 980,19 zł.

Dla Prenumeratorów GOFIN
Kalkulatory Kwoty wolne od potrąceń podajemy w serwisie
www.wskazniki.gofin.pl.

Jeżeli po odliczeniu zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wysokość świadczenia jest niższa niż kwota wolna, potrąceń nie dokonuje się (art. 141 ust. 1b ustawy emerytalnej).

W razie gdy zasiłek jest wypłacany za część miesiąca, kwotę wolną ustala się proporcjonalnie do wypłacanego świadczenia. W tym celu dzieli się ją przez 30 i mnoży przez liczbę dni, za które przysługuje zasiłek.

Przykład

Przyjmujemy, że pracownik, o którym mowa w pytaniu, w bieżącym miesiącu nabędzie prawo do:

  • wynagrodzenia za efektywną pracę - 1.920,00 zł,
  • wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy - 162,48 zł,
  • wynagrodzenia chorobowego - 621,48 zł oraz
  • zasiłku opiekuńczego za 2 dni - 155,48 zł.

Pracownikowi przysługują podstawowe koszty uzyskania przychodów (250 zł), złożył pracodawcy PIT-2 uprawniający do stosowania kwoty zmniejszającej (300 zł) oraz nie jest uczestnikiem PPK. Poza tym finansuje część składki NW (pracownik - 50 zł, a pracodawca 17,97 zł); świadczenie to jest opodatkowane, ale nie podlega oskładkowaniu.

Wynagrodzenie po odliczeniach wynosi 2.200,79 zł, zgodnie z wyliczeniem:

wyszczególnienie wiersz obciążenia
składkowo-
-podatkowe
wynagrodzenie za efektywną pracę - 1 - 1.920,00 zł
wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy - 2 - 162,48 zł
wynagrodzenie chorobowe - 3 - 621,48 zł
składka NW w części finansowanej przez pracodawcę - 4 - 17,97 zł
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: wiersze 1 + 2 - 5 - 2.082,48 zł
składki na ubezpieczenia społeczne do pobrania: wiersz 5 x 9,76% + wiersz 5 x 1,5% + wiersz 5 x 2,45% - 6 - 285,51 zł
podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne: wiersze 1 + 2 + 3 - 6 - 7 - 2.418,45 zł
składka na ubezpieczenie zdrowotne: wiersz 7 x 9% - 8 - 217,66 zł
podstawa opodatkowania: wiersze 1 + 2 + 3 + 4 - 250 zł - wiersz 6, po zaokrągleniu - 9 - 2.186,00 zł
zaliczka na podatek dochodowy: wiersz 9 x 12% - 300 zł, po zaokrągleniu - 10 - 0,00 zł
wynagrodzenie po odliczeniach: wiersze 1 + 2 + 3 - 6 - 8 - 10 - 11 - 2.200,79 zł

Pracodawca nie potrąci z wynagrodzenia pracownika żadnej kwoty, gdyż wynagrodzenie to po odliczeniach jest niższe od kwoty wolnej od potrąceń, która wynosi w tym przypadku 2.363,56 zł. Bez znaczenia jest, że maksymalna dopuszczalna kwota potrącenia wynosi aż 1.100,40 zł (1/2 x 2.200,79 zł).

Z zasiłku opiekuńczego pracodawca potrąci pełną dopuszczalną kwotę, tj. 38,87 zł (155,48 zł x 25%). Nie naruszy to kwoty wolnej w wysokości 65,34 zł (980,19 zł : 30 = 32,67 zł; 32,67 zł x 2 dni = 65,34 zł), co wynika z wyliczenia: 155,48 zł - 19 zł (zaliczka na podatek dochodowy) - 38,87 zł = 97,61 zł; 97,61 zł > 65,34 zł.

www.KodeksPracy.pl - Wynagrodzenia i inne świadczenia:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 

Terminarz

wrzesień 2022
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
27
28
29
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Vademecum Kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy
UMOWA O PRACĘ - druk, przykład. Wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy o pracę.

WSKAŹNIKI - Prawo pracy

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.